Osmanlı dönemine ait Tokat Kadı (Şer’iye) Sicilleri günümüz alfabesine aktarılıyor. Proje kapsamında toplam 121 adet sicil defterinde yer alan yaklaşık 23 bin sayfa belge, titiz bir çalışma sonucunda transkribe edilerek araştırmacıların erişimine sunulacak.
REKTÖR YILMAZ: “TOKAT’IN HAFIZASINI GELECEĞE TAŞIYORUZ”
TOGÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Yılmaz da projeye ilişkin değerlendirmede bulundu. Bu çalışmanın yalnızca bir transkripsiyon faaliyeti olmadığını vurgulayan Rektör Yılmaz, üniversitelerin bulundukları şehrin tarihine ve kültürel mirasına sahip çıkma sorumluluğu taşıdığını ifade etti. Rektör Yılmaz açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Tokat Kadı Sicilleri, şehrimizin sosyal, ekonomik ve kültürel geçmişini ayrıntılarıyla ortaya koyan son derece kıymetli arşiv belgeleridir. Üniversite olarak bu belgeleri günümüz alfabesine kazandırarak hem bilim dünyasına hem de Tokatlı hemşehrilerimize önemli bir kaynak sunmuş olacağız. Amacımız, Tokat’ın tarihsel hafızasını korumak ve gelecek nesillere güçlü bir şekilde aktarmaktır.”
1772’DEN 1923’E UZANAN TARİHSEL HAFIZA
Çalışma, 1772 yılından Cumhuriyet’in ilan edildiği 1923 yılına kadar uzanan yaklaşık 150 yıllık bir dönemi kapsıyor. Böylece Tokat’ın Osmanlı Devleti’nin son üç farklı asrındaki idari, sosyal ve ekonomik yapısına ilişkin çok yönlü veriler bilim dünyasına kazandırılmış olacak. Bu yönüyle proje, yalnızca yerel tarih açısından değil; Osmanlı şehir tarihi, hukuk tarihi, sosyal tarih ve ekonomik tarih alanlarında çalışan araştırmacılar için de önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşıyor.
TOKAT’IN İDARİ VE SOSYAL YAPISI KAYIT ALTINDA
Kadı sicilleri; dönemin resmi mahkeme kayıtlarını, hukuki işlemlerini ve toplumsal hayatın ayrıntılarını içeren birincil kaynaklar arasında yer alıyor. Proje kapsamında Tokat’ın Osmanlı dönemindeki yer adları, idari yapılanması ve vakıf sistemi ayrıntılı biçimde incelenirken; kentin sosyal, dini ve sivil kurumlarına dair veriler de sistematik biçimde ortaya konulacak. Ayrıca aile yapısına ilişkin kayıtlar ile Müslim ve gayrimüslim topluluklar arasındaki ilişkiler de belgeler üzerinden analiz edilerek Tokat’ın çok katmanlı toplumsal yapısı görünür hale getirilecek.
GÜNDELİK YAŞAMIN İZLERİ GÜNÜMÜZE TAŞINIYOR
Siciller yalnızca resmi işlemleri değil, aynı zamanda gündelik yaşamın ekonomik ve sosyal dinamiklerini de yansıtıyor. Bu çerçevede Tokat’ta faaliyet gösteren esnaf grupları, üretim ve tüketim alışkanlıkları, ticari ilişkiler ve alışveriş kültürü de kayıtlar aracılığıyla gün yüzüne çıkarılacak. Tokat’ta üretilen, satılan ve tüketilen ürünlerin envanteri; fiyatlar, ticari anlaşmazlıklar ve ekonomik sözleşmeler üzerinden değerlendirilecek ve kentin ekonomik tarihine ilişkin somut ve karşılaştırılabilir veriler elde edilecek.
BİLİM DÜNYASINA VE TOKAT MERAKLILARINA AÇIK
Projenin tamamlanmasıyla birlikte transkribe edilen belgeler, farklı disiplinlerden araştırmacıların istifadesine sunulacak. Tarihçilerden sosyologlara, hukukçulardan ilahiyatçılara, şehir tarihi ve kültürel miras araştırmacılarından lisansüstü öğrencilere kadar geniş bir kesim için önemli bir arşiv kaynağı oluşturulacak. Bununla birlikte Tokat’ın geçmişine ilgi duyan vatandaşlar ve yerel tarih meraklıları da kentin tarihsel hafızasına doğrudan erişim imkânı elde edecek.
KISA SÜREDE TAMAMLANMASI HEDEFLENİYOR
Büyük emek ve uzmanlık gerektiren bu kapsamlı çalışmanın kısa sürede tamamlanması hedefleniyor. TOGÜ’nün yürüttüğü proje, Tokat’ın tarihsel birikimini koruma, akademik literatüre kazandırma ve gelecek nesillere aktarma açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Bu çalışma, kentin kültürel mirasını bilimsel bir zeminde yeniden görünür kılmayı amaçlıyor.
