Durmaz, “Sahada üretici desteklenmek bir yana; adım adım sistemin dışına itiliyor. Kredi ve kayıt süreçleri, en çok ihtiyacı olana kapıyı kapatıyor” ifadelerini kullandı.
“KREDİ, EN ÇOK İHTİYACI OLANA LAZIM”
Sübvansiyonlu tarım kredilerinde “borcu yoktur” belgesi istenmesine tepki gösteren Durmaz, bu şartın tarımsal gerçeklikle uyuşmadığını vurguladı:
“Borcu olmayan üretici çoğu zaman krediye en az ihtiyaç duyan kesimdir. Krediyi arayan; yem, mazot, gübre gibi girdilerin altında ezilen, hasadı bekleyen, borcunu çevirmeye çalışan üreticidir. ‘Borcu yoktur’ şartı, destek değil; tarımsal finansmana erişimi daraltmaktır.”
“ÜRETİME GİRİŞ MALİYETİ BÜYÜRSE KAYIT DIŞI ARTAR”
Yeni işletme açacak üreticilerden alınan ücretlerdeki sert artışın üretimi caydıracağını belirten Durmaz, “Yeni işletme açacak üreticilerden alınan ücretin 2025’te 230 TL iken 2026’da 2.500 TL’ye çıkarılması… Döner sermaye yüzde 25 artarken üreticiye yaklaşık yüzde 1000’e yakın zam yapmak hangi mantığa sığar? Üretime yeni girecek olanı, işletmesini kayıt altına alıp resmileştirmek isteyen üreticiyi daha en baştan ağır maliyetle karşılamak; kayıt dışını büyütür, üretimi küçültür, köyden kopuşu hızlandırır” dedi.
“GENÇLER UZAKLAŞIYOR, KÖYDE YAŞ ORTALAMASI YÜKSELİYOR”
Kırsalda demografik yapının alarm verdiğini söyleyen Durmaz, “Gençleri üretime teşvik etmek yerine üretimi pahalılaştıran uygulamalar, ‘köyde kalmayın’ mesajı veriyor. Bu ülkenin tarımını, hayvancılığını kim sürdürecek?” diye sordu.
“AFET SONRASI NEFES YERİNE YENİ BARİYERLER”
Durmaz, 2025’te yaşanan zirai don gibi afetlerin ardından üreticinin yükünün hafifletilmesi gerekirken yeni şartlarla krediden dışlanmasının kabul edilemez olduğunu belirterek, sosyal güvenlik yüklerinin azaltılması ve borçların silinmesi veya faizsiz yapılandırılması/ertelenmesi gerektiğini ifade etti.
DURMAZ’DAN İKİ SORU
Kadim Durmaz, şu soruların yanıtlanmasını istedi:
Ziraat Bankası sübvansiyonlu kredilerinde üreticiyi dışlayan “Bağ-Kur/SGK borcu yoktur” şartı kaldırılacak mıdır? Yeni işletme açacak üreticilere yansıtılan yüksek ücret artışları geri çekilecek midir?
ÇÖZÜM ÇAĞRISI
Durmaz, çözüm önerilerini ise şöyle sıraladı:
Krediye erişim “sıfır borç” şartına bağlanmamalı; borcu olan üretici için faizsiz yapılandırma/öteleme mekanizması kurulmalı, krediyle birlikte sürdürülebilir bir ödeme planı oluşturulmalı. Yeni işletme açılış ücretleri makul seviyeye çekilmeli; genç ve kadın üreticilere ilk kuruluşta kolaylık sağlanmalı. Genç üreticiler için prim/SGK desteği, düşük faizli kredi kolaylığı uygulanmalı. Durmaz açıklamasını, “Bugün üreticiyi zorlarsanız yarın gıdayı pahalıya yersiniz. Üretici ayakta kalmazsa tarım çöker; tarım çökerse gıda enflasyonu büyür, gıda güvenliği zayıflar. Çözüm engel koymak değil, üreticinin yükünü azaltan, erişilebilir ve adil destek–kredi mekanizmalarıyla üretimi büyütmektir” sözleriyle tamamladı.
